Şafakla Dönenler, Proleterlerin Gecesi

Şafakla Dönenler, herkesin uyumak için yatağa girdiği bir saatte, uykularından uyanıp, solgun sokak lambaları altındaki sessiz ve uykulu sokaklardan geçerek çalışmaya giden anonim-kahramanların, bir gecelik olağan maceralarının hikâyesi ve zorlu yaşamlarının sonsuz döngüsüdür.

Şafakla Dönenler (Murat Eroğlu, 2014)
Şafakla Dönenler (Murat Eroğlu, 2014)
Şafakla Dönenler (Murat Eroğlu, 2014)
Şafakla Dönenler (Murat Eroğlu, 2014)

Şafakla Dönenler, bir büyükşehrin lüks gökdelenlerinin kibirli duruşlarının dibinde, hem ayrıksı ve kendi içine kapalı olan, hem de enerjik ve kompleks bir dünya olan bir sebze halinde, geceleri zor şartlarda çalışan bir babanın ve bir oğulun aralarındaki şefkatin, sevginin olağan hikâyesidir.

Şafakla Dönenler (Murat Eroğlu, 2014)
Şafakla Dönenler (Murat Eroğlu, 2014)

Şafakla Dönenler, yakılan köylerini terk edip İstanbul’a yerleşen Kürt bir ailenin reisi olan bir babanın, büyükşehirdeki yaşam mücadelesi içinde, etnik kimliğinden öte, bir işçi olarak, kendisi gibi ülkenin farklı yerlerinden gelmiş emekçilerle birlikte bir sebze halinde yaşadığı yoksulluğun, umarsızlığın, arkadaşlığın ve bu kader birliğinin içerdiği potansiyel gücün hikâyesidir.

Bir sebze halinde, bir duvarın dibinde, herhangi bir gecenin karanlığı ve ayazı içinde yakılan bir ateşin etrafında aynı anda iç içe yaşanan sıcaklığın, hoyratlığın, eğlenceli sohbetlerin, türkülerde dillenen çilelerin, küfürlerin, şakaların, yoksulluğun, çaresizliğin ve dayanışmanın olağan bir hikâyesi ve taşıdığı sonsuz umutlardır.

Şafakla Dönenler (Murat Eroğlu, 2014)
Şafakla Dönenler (Murat Eroğlu, 2014)

Şafakla Dönenler, kadınların doğayı ve erkeği uygarlaştırıcı varlıklarının önemini, onları hikâyenin dramatik içeriğinden eksiltip, yokluklarını erkeklerin diyaloglarıyla filmin kurgusal evreninde ve seyircinin imgeleminde tüm ağırlığıyla hissettirerek var etmenin paradoksal anlatısıdır.

Şafakla Dönenler (Murat Eroğlu, 2014)
Şafakla Dönenler (Murat Eroğlu, 2014)

Geçinmek için bir halde sebze taşıdıkları şaryolarını çaldıran bir baba ve oğulun, bütün gece üzülerek bu yitirdikleri ekmek teknelerini ararlarken, gecenin içindeki bu telaşlı arayışı sükûnetle sabahın aydınlığına evrilen olağan bir yolculuğa çevirebilme çabalarının serüvenidir.

Etrafındaki yaşama karşı aldırmazlıkta büyükşehrin kibirli gökdelenleriyle yarışan çocuk işçilerin, herhangi bir sebze halinde, gece boyunca bir yetişkin gibi çalışmanın zorluğunu ve yoksulluğun trajedisini tasasız oyunlarının özgürlüğüne ve naif eğlencesine çevirebilmelerinin hikâyesidir.

Şafakla Dönenler (Murat Eroğlu, 2014)
Şafakla Dönenler (Murat Eroğlu, 2014)

Şafakla Dönenler, karanlıkta çalışmaya başlayıp, insanı tüketen bir gecenin içinden geçerek sabahın ilk ışıklarında, yorgun vücutları ve mağrur sessizlikleriyle evlerine doğru yürüyen emekçi-anonim insanların zorlu yaşam gerçeklerinin sinemasal hakikatidir.

Boşalan kamyonların, koşturup duran işçilerin, çocuklar tarafından çekilen şaryoların seslerinin birbirine karıştığı sonsuz bir devinim halinde olan bir sebze halinin doğal atmosferinin belgeselliğini ve burada yaşanan iç çatışmaların olgusal-toplumsal gerçekliğini, gecenin gizemi içinden geçiren bir sinematografik şiirsellikle öyküleme fikridir.

Şafakla Dönenler (Murat Eroğlu, 2014)
Şafakla Dönenler (Murat Eroğlu, 2014)

Büyüklerin çileli ve karamsar dünyalarının içinden çocukların umursamaz dünyalarının umudu geçerken; iş dünyasının sosyolojik zorunluluları ve sinema sanatının fikirsel özgürlüğü ile birlikte karanlığın içinden şafağa doğru yürüyen çocuk ve yetişkin proleterlerin herhangi bir gecesidir.

Şafakla Dönenler, İtalyan Yeni Gerçekçi sinema estetiğini, hem Vittorio De Sicca’nın Bisiklet Hırsızları’nı çağrıştıran dramatik yapıdaki çağdaş bir hikâyeyle hem de kendine özgü sinematografik anlatımıyla yaratıcı bir biçimde güncelleyen genç bir yönetmenin ilk uzun metraj filmidir.

Metin Gönen

21.05.2015

Şafakla Dönenler (Murat Eroğlu, 2014)
Şafakla Dönenler (Murat Eroğlu, 2014)